Zwyczaje i tradycje wielkanocne

Kwiecień, wiosna i już wkrótce moje ulubione Święta Wielkanocne. Jako dziecko preferowałam gwiazdkowe, białe Boże Narodzenie. Dziś budząca się wiosna i wielkanocne tradycje to jeden z najpiękniejszych okresów w kalendarzu. W związku z tym staram się kultywować zwyczaje świąteczne, szczególnie, że większość z nich to wspomnienia mojego dzieciństwa.

Święta Wielkanocne to najstarsze i najważniejsze święta w kalendarzu chrześcijańskim i w przeciwieństwie do Bożego Narodzenia mają charakter ruchomy. Oznacza to, że mogą przypadać najwcześniej na 22 marca, a najpóźniej na 25 kwietnia. W tym roku data Wielkanocna to 16 kwietnia, a zatem niedziela Palmowa przypadnie na 9 kwietnia. Ze świętami Wielkiej nocy wiąże się wiele tradycji, które mają wielowiekową historię. Tak naprawdę to właśnie te kultywowane od pokoleń zwyczaje mają dla mnie ogromne znaczenie.

palemki
Tradycyjne palemki

 

Zanim zaczniemy celebrować Wielkanoc w kalendarzu jest Niedziela Palmowa rozpoczynająca Wielki Tydzień. W tym dniu święci się tzw. palemki wykonane z gałązek wierzby, kwiatów i bukszpanu. W niektórych kościołach święcone „palmy” są naprawdę zachwycające oraz imponujących rozmiarów. Dawniej poświęcona palemka umieszczona za obrazem czy nad drzwiami miała chronić domostwo przed ogniem i burzą.

koszyczek
Koszyczek wielkanocny

 

Kolejna tradycja to święconka, czyli koszyk z pokarmami, który zanosi się do święcenia w Wielką Sobotę. Oczywiście najważniejsza jest jego zawartość, ale niemniej istotne jest przystrojenie koszyczka. Zgodnie z tradycją powinny się w nim znaleźć:
• cukrowy baranek – symbol zmartwychwstałego Jezusa
• jajka – symbol rodzącego się życia
• chleb – symbol ciała Chrystusa, dobrobytu i pomyślności
• chrzan – symbol męki Pańskiej
• sól – symbol oczyszczenia
• wędlina – to zdrowie, płodność i dostatek
• ser – na znak przyjaźni zawartej między człowiekiem a siłami przyrody.
• babka – symbol umiejętności.
Jajka w koszyku wielkanocnym to na ogół pisanki, a ich wykonanie to jedna z tych tradycji, które szczególnie lubią dzieci. Malowanie jajek ma zdecydowanie najdłuższą historię sięgającą czasów starożytnych Persów. Wręczanie bliskim barwionych na czerwono jajek było uznawane za gest przyjaźni. W Polsce można mówić o regionalnych tradycjach w malowaniu pisanek. W naszym domu to nie tylko tradycja, ale również wyjątkowy czas spędzany wspólnie, rodzinnie.

stół wielkanocny
Wielkanocny stół pełen tradycyjnych potraw

 

Niewątpliwie jednym z najważniejszych wielkanocnych dnie jest Wielka Niedziela i związane z nią śniadanie wielkanocne. Rozpoczyna się od życzeń i podzielenia się jajkiem (poświęconym dzień wcześniej). Generalnie istotą jest spożycie święconych pokarmów. Tradycyjnie na wielkanocnym stole znajdują się najczęściej biała kiełbasa, pasztety, pieczenie, szynki, a także wielkanocne ciasta, takie jak mazurki czy babki. W niektórych domach kultywuje się również zwyczaj tzw. zajączka, czyli zabawę wielkanocną polegającą na tym, że po świątecznym śniadaniu, wszyscy szukają ukrytych w domu upominków.

śmigus
Śmigus Dyngus, pocztówka z Parku Etnograficznego w Tokarni

 

Radosną i wielowiekową tradycja jest również śmigus dyngus, czyli lany poniedziałek. W tym dniu polewano młode panny wodą, a ta która była najsolidniej zmoczona miała największe szanse na szybki ożenek.

Zdjęcia: Shutterstock

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.