Tradycyjne wielkanocne ciasta

Praktycznie wszystkie święta w naszej tradycji wiążą się z suto zastawionym stołem pełnym smakowitych potraw. Nie inaczej jest ze zbliżającą się Wielkanocą, a jednym z moich ulubionych elementów są bez wątpienia wielkanocne ciasta. Nie wiem właściwie czy bardziej lubię piec czy delektować się…

Ciasta na święta muszą być!
Pamiętajmy o tym, że wielkanocne święta poprzedza zawsze 40 dniowy post, niegdyś na pewno przestrzegany bardziej restrykcyjnie. Nic więc dziwnego, że świąteczne menu jest bogate w smakołyki, przy których lepiej schować tabele kaloryczne. Wybór ciast, które można postawić na wielkanocnym stole, jest bardzo duży, począwszy od tych tradycyjnych, aż po „popisowe numery”, takie jak chociażby karpatka mojej mamy czy brownie, które mogę jeść codziennie i na każdy posiłek. Są oczywiście takie słodkie wypieki, które wręcz powinny znaleźć się w świątecznym zestawie, a niektóre nawet umieszczamy w koszyku ze święconką (wielkanocna babka).

babka
Baba wielkanocna

 

Tradycyjne wielkanocne wypieki
Wielkanocna baba to obowiązkowa pozycja na świątecznym stole. Zgodnie z zapiskami historycznymi w Polsce wypiekano ją już w XV wieku, natomiast w obecnie znanej wersji (słodka, na bogato – z dodatkami) podawano ją od XVIII w. Praktycznie od zawsze była nie lada wyzwaniem dla pań domu – wyrośnięta i udana wróżyła dostatek i powodzenie na najbliższy rok.
Typowo wielkanocnym deserem jest pascha, którą powinno się przygotowywać tylko raz w roku, właśnie z okazji świąt. Zresztą sam wygląd ciasta wyraźnie nawiązuje do kształtu grobu Pańskiego. Pascha wywodzi się ze wschodnich tradycji kulinarnych, przygotowuje się ją na bazie twarogu, mleka, śmietany, jajek, cukru i bakalii.

pascha
Tradycyjna pascha

Makowiec to wręcz świąteczny „must have”, który wypiekamy również na bożonarodzeniowy stół. Jak zawsze w polskiej tradycji mak symbolizuje bogactwo, dlatego nie może zabraknąć go jako dobrej wróżby na czas do następnej Wielkiej Nocy. Oczywiście wariacji na temat makowca jest wiele, u nas największym powodzeniem cieszy się tradycyjny, z bakaliami, udekorowany lukrem.
Wielkanoc bez mazurka? Nie ma takiej opcji! To wręcz świąteczny symbol, który również ma swoje miejsce w koszyku ze święconką. Tradycyjny mazurek bazuje na kruchym cieście, bakaliach i słodkim lukrze.

Dietetyczne wypieki
Ze względu na coraz to, że coraz więcej osób boryka się z różnego rodzaju alergiami, nietolerancjami pokarmowymi, nie brakuje także bezglutenowych czy belaktozowych wersji tradycyjnych wypieków. Wszechobecną w przepisach mąkę pszenną można na szczęście zastąpić, choć czasem wymaga to kilku prób (i błędów). Możemy sięgnąć np. po mąkę gryczaną, jaglaną, migdałową, słodkawą mąkę kasztanową czy też wiesiołkową (utrzymuje wilgotność ciasta). Nie lada wyzwaniem jest pascha, o ile mamy problem z nietolerancją laktozy, ale tu świetnie sprawdzą się kasza jaglana, nerkowce i migdały, z których powstanie masa „udająca” ser, oraz bakalie.

mazurek
Mazurek bez glutenu – według przepisu Marty Szloser
fot: Marta Szloser

 

Przedświątecznie podzielę się przepisem na mazurek amarantusowy z daktylami i polewą czekoladowo-sezamową (pochodzi z książki „Święta bez pszenicy”).

Składniki na kruche ciasto:
• 120 g prażonej mąki amarantusowej
• 80 g pełnoziarnistej mąki gryczanej
• 40 g zmielonego złocistego siemienia lnianego
• 120 g masła (może być kozie) lub wegańskiej margaryny
• 100 g jogurtu (może być kozi lub sojowy naturalny
• 60 g ksylitolu, zmielonego na puder
• po 1/3 łyżeczki mielonego imbiru oraz wanilii
• 1/2 łyżeczki bezglutenowego proszku do pieczenia (opcjonalnie)

Nadzienie
• 200 g daktyli bez pestek
• 80 g kwaskowego domowego dżemu

Polewa czekoladowo-sezamowa, sezam i jagody goji (do posypania, zamiennie dowolne inne bakalie)

Daktyle zalewamy wrzątkiem, odstawiamy na godzinę lub dłużej, następnie odsączamy na sitku. W blenderze miksujemy je z dżemem na gładką masę. Suche składniki na ciasto mieszamy w misce, dodajemy pokrojony na kawałki tłuszcz i palcami wgniatamy go w suchą mieszankę. Na koniec dodajemy jogurt i zagniatamy gładkie ciasto. Pieczemy w piekarniku nagrzanym do 200°C przez 16–18 minut.
Na ostudzonym cieście należy rozsmarować równo masę daktylowo-dżemową. Wierzch polewamy polewą czekoladową, posypujemy ziarnami sezamu i jagodami goji. Zanim pokroimy ciasto musi dobrze ostygnąć, aż polewa stanie się matowa.

Zdjęcia: shutterstock, fotolia, beszamel.se.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.