Andrzejki – wesoły koniec szarego listopada

Listopad to podobno najsmutniejszy miesiąc w roku. Już nie jesiennie i złoto, ale jeszcze nie ma śnieżnej bieli. Dni są coraz krótsze, zimniejsze i na ogół deszczowe. Na pocieszenie, pod koniec melancholijnego listopada mamy Andrzejki i okazję do zabawy – od  spotkań towarzyskich i tanecznych po wróżby przypominające nam dzieciństwo…

Andrzejki historycznie

Andrzejki poprzedzają kalendarzowe imieniny patrona święta. A zatem rozpoczynamy wróżby i zabawę 29 listopada. Święty Andrzej uznawany jest za patrona Szkocji, Grecji i Rosji. W tym pierwszym kraju dzień Św. Andrzeja, obchodzony 30 listopada, jest świętem narodowym. Jak zwykle przy tego typu obrzędach, związanych z wróżbami i ludowymi wierzeniami, są różne teorie dotyczące genezy. Niektóre opracowania sięgają aż do starożytnej Grecji, inne szukają podobieństw do kultu starogermańskiego boga Freyera. Wiele wskazuje także na szkockie korzenie Andrzejkowych obchodów.

wróżka
Andrzejki były wieczorem panieńskich wróżb

 

Panieńskie Andrzejki

Niezależnie od źródeł i początków jedno jest pewne – niegdyś Andrzejkowe wróżby i zabawy miały charakter czysto matrymonialny – miały pokazać, która z niezamężnych panien wyjdzie wkrótce za mąż. Nie była to tylko zabawa, wróżby i ich interpretację traktowano bardzo poważnie i brały w nich udział tylko dziewczęta, które były w odpowiednim do zamążpójścia wieku. Pierwsze wróżby były odprawiane w odosobnieniu, dopiero z czasem nabrały charakteru spotkań grupowych, a z czasem także dobrej zabawy. Generalnie im bliżej rozrywki tym niej poważnie traktowano same efekty wróżb.

A jak niegdyś wróżono…?

Poza najbardziej znanym i wciąż celebrowanym laniem wosku, popularne zwyczaje były jak najbardziej blisko natury. A zatem dziewczęta siały ziarna lnu i konopi, a następnie zagrabiały je… męskimi spodniami, co miało sprowadzić dobrego kandydata na męża. Całodzienny post i modlitwy do św. Andrzeja miały przynieść sen z wizerunkiem przyszłego małżonka. W Andrzejkowym dniu należało także uciąć gałązkę wiśni albo czereśni. Jeśli zakwitła w Wigilię uważano, że zamążpójście jest tuż-tuż. Popularne (do dziś) było także losowanie symbolicznych przedmiotów, np. listek oznaczał staropanieństwo, obrączka lub wstążka z czepka – ślub za pasem, różaniec – stan zakonny. Do izby, w której zbierały się panny wpuszczano gąsiora z zasłoniętymi oczami, ta panna, do której pierwszej podszedł, miała najwcześniej wyjść za mąż.

jabłko
Jabłko, obierka i wróżba gotowa

 

Andrzejki –  jak bawimy się współcześnie?

Andrzejki to okazja do spotkań towarzyskich, dobrej zabawy, a gwoździem programu są zawsze wróżby. Niezależnie od wieku, płci i… stanu cywilnego uczestników, choć wcale nie kojarzą się już tylko z planami matrymonialnymi, a ich interpretacja jest traktowana z przymrużeniem oka…

  • Lanie wosku – najlepiej przez ucho klucza, a zastygła masa ma być prognozą na nadchodzący rok, niekoniecznie matrymonialną. Najlepiej interpretować cień, jaki rzuca nasza woskowa „płaskorzeźba”
  • Ustawianie butów – od ściany do progu, jeden za drugim, oczywiście damskich J, pierwszy but przy progu należy do szczęściary, która jako pierwsza wyjdzie za mąż, znajdzie ukochanego itd…
  • Karteczki z imionami potencjalnych starających się rzuca się za siebie w kierunku świeczki, imię na karteczce, która upadnie najbliżej może należeć do „tego jedynego”
  • Spodeczki, konkretnie cztery, umieszcza się pod nimi symboliczny przedmiot: monetę, listek i obrączkę, a pod jednym nic. Losujemy, odkrywamy i… obrączka oznacza miłość, listek – ślub, moneta symbolizuje pieniądze, a pusty spodeczek… bez większych zmian w nadchodzącym roku
  • Obierka z jabłka – należy postarać się o jak najdłuższą i  rzucić za siebie, kształt dopasowujemy do litery, która będzie pierwszą literą imienia przyszłego ukochanego

Wróżby… wiadomo – traktujemy z przymrużeniem oka, najważniejsza jest przecież dobra Andrzejkowa zabawa.

dziewczyny
Andrzejki to doskonała okazja do zabawy w damskim gronie

 

 

 

Zdjęcia: shutterstock, pixabay.com

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.